Bác sĩ trả lời tất cả thắc mắc của mẹ về vấn đề Ăn Dặm cho con

Giai đoạn ăn dặm là giai đoạn vô cùng quan trọng giúp cho các bé phát triển một cách toàn diện. Bên cạnh đó việc ăn dặm sẽ hình thành thói quen ăn uống của bé sau này nên đây là một giai đoạn vô cùng quan trọng đặc biệt là với mẹ nào mới có bé đầu tiên thì rất ngỡ ngàng và có nhiều thắc mắc trong giai đoạn này.

Trước tiên mẹ cần hiểu rõ vai trò của ăn dặm dối với sự phát triển của trẻ

Ăn dặm là giai đoạn đầu đời nhưng ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển thể chất cũng như tâm lý của trẻ về sau.

Từ 6 đến 11 tháng tuổi nhu cầu năng lượng của bé vào hoảng 789 – 858 Kcal/ngày gấp 1,5 lần so với trước đây vì vậy nguồn dinh dưỡng từ sữa không còn đủ cho các vận động nẫy, bò, chơi của bé.

Từ 6 – 12 tháng nhu cầu chất sắt cua bé vào khoang 12,4mg mỗi ngày vì vậy việc bổ sung các thực phẩm như thịt đỏ, trứng, đậu các loại sẽ giúp mẹ giải bài tóa chất sắt bên cạnh đó các chất bột chứa rau củ trsai caay cung cấp chát đề khấng bổ sung DHA Omega 3 tốt cho sự phát triển trí não của bé.

Ăn dặm đánh dấu bước đầu khám phá thị giác từ các nguồn khác ngoài sữa mẹ, bé học cách cảm nhận và phân biệt các mùi vị khác nhau, từ 6 – 8 tháng tuổi bé có nhu cầu nhai ăn dặm lúc này sẽ giúp bé nhình thành thói quen ăn uống tốt vè sau

Chính vì vậy việc bổ sung đúng và đủ chất dinh dưỡng trong giai đoạn này giúp bé phát triển toàn diện hơn

Các câu hỏi thắc mắc của các mẹ dưới đây cũng chính là những cầu hỏi nhiều mẹ thắc mắc được chuyên gia dinh dưỡng PGS.TS.Bác sĩ Chuyên Khoa Nhi; Phó chủ nhiệm bộ môn Nhi ĐH Y Dược TP.HCM giải đáp sẽ là thông tin cực kỳ hữu ích về chủ đề ăn dặm đang được rất nhiều mẹ quan tâm.

1- Con được 5 tháng tuổi nhưng lúc mới sinh bé sinh hơi thiếu tháng hơn các bé khác là 36 tuần, bé có cảm giác háo hức thấy người khác ăn bé cũng muốn được ăn vậy bé ăn đã được chưa? Giai đoạn thời gian ăn dặm chính xác cho bé.

Tùy thuộc vào 3 dấu hiệu liên quan đến sự vận động và phát trển của bé:

  • Bé đã ngồi vững hay chưa? Cổ đã cứng hay chưa? Em bé đã xoay tới xoay lui, mỗi lần đưa thức ăn bé xoay đầu từ chối.
  • Sự phối hợp giữa mắt tai và miệng của bé thuần thục nhuần nhuyễn, vd bé thích đồ nào bé lấy đồ và đưa lên miệng
  • Động tác nuốt của bé được trôi chảy không bị sặc, không bị vướng gì cả

Như thế không cần nhắc đến tháng tuổi mà là dấu hiệu bé sẵn sang ăn dặm, và mẹ có thể cho bé ăn dặm theo 3 yếu tố trên

Tuy nhiên theo nghiên cứu bé có được các dấu hiệu đó thì thường từ 5 đến 6 tháng tuổi.

2- Bé được 7 tháng và bé ăn dặm từ lúc bé 5 tháng tuổi, hiện tại bé có thể ăn được cá, tôm hay chưa ạ? Bác sỹ có thể tư vấn thực đơn cho bé 7 tháng không?

Nguyên tắc ăn dặm cho trẻ:

– Từ ít tới nhiều

– Từ loãng đến đặc dần

– Từ vị ngọt đến vị mặn

Như vậy những tháng đầu tiên mẹ nên cho bé ăn bột có vị ngọt như: bột yến mạch, bột rau củ… từ 1 đến 1,5 tháng sau đó có thể chuyển qua vị mặn, như vậy bé 7 tháng có thể ăn được bột vị mặn như bột tôm, bột cá, bột thịt…. Tuy nhiên những thức ăn lần đầu tiên bé ăn thì nên cho bé ăn ít và tăng dần liên tiếp 2 đến 3 ngày để xem bé có những phản ứng, dị ứng thế nào để đề phòng. Nếu bé hấp thụ ổn không có dấu hiệu bất thường thì chuyển sang thực phẩm khác, nếu bé có phản ứng bất thường thì bé không thích hợp với món ăn đó.

VD thực đơn: 1 cữ khoảng 15g gạo (1 nắm tay nhỏ) 2 muỗng thịt, 2 muỗng rau, 1 hoặc 2 muỗng dầu ăn.

3- Bé được 6,5 tháng cho bé ăn dặm lúc 10h sáng nhưng bé ko chịu ăn hoặc ăn rất ít cũng bị trướng bụng (không tiêu). Vậy phải làm thế nào?

Cần xem 3 nguyên tắc trên xem bé đã sẵn sàng ăn dặm hay chưa, trong thời gian đầu nên pha thật loãng giống như sữa và nước để bé làm quen khi chuyển đổi từ sữa sang đồ ăn, ngoài ra không nên đặt nặng số lượng trong 1 đến 2 tuần đầu. Từ từ tăng dần thì bụng bé sẽ thích nghi và không bị chướng. Nếu đúng 3 nguyên tắc trên: từ ít đến nhiều, từ loãng đến đặc, từ ngọt đến mặn mà bé không hấp thụ được thì cần đến bác sỹ chuyên khoa để biết xem bé cần bổ sung thêm gì như men tiêu hóa …

4- Bé được 6 tháng 10 ngày ăn được những trái cây gì và khi nào thì mới ăn được thịt cá?

Thông thường sau 6 tháng bé tập ăn bột có vị ngọt như bột rau của cà rốt, yến mạch, … nên trái cây cũng ở trong số đó tuy nhiên theo sự phát triển bé 4 – 6 tháng tuổi bé thích vị ngọt, sau 9 tháng bé thích vị khác do đó mẹ lựa trái cây tương đối ngọt để cho bé ăn trước, nếu cho bé ăn chua quá sớm thì axit trong vị chua sẽ làm ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của bé.

5- Bé gái nhà mình 4 tháng nhưng khi nhìn mọi người ăn bé rất thèm ăn, và có nên cho bé ăn cháo trước được không ạ?

Không phụ thuộc vào thời gian mà phụ thuộc vào các đặc điểm như trên… tuy nhiên bé mới 4 tuổi đang bú sữa mẹ giỏi thì vẫn nên cho bé bú sữa mẹ cho đến khi bé được 5,5 đến 6 tháng cho ăn dặm khi đó các loại men, enzim trong nước bọt, động tác nuốt, sự sẵn sàng của hệ tiêu hóa ăn dặm tốt hơn ăn dặm quá sớm.

Có nên cho bé ăn cháo trước hay không?

Bé đang uống sữa hoàn toàn loãng nên khi chuyển tiếp phải từ từ nên không gì thích hợp bằng bột, và phải cho loãng sau đó đặc dần rồi chuyển qua cháo. Cháo đòi hỏi men tiêu hóa nhiều có trong tuyến nước bọt, thời điểm khoảng 5 tháng thì bé tiết đầy đủ các loại men đó, mẹ để ý thấy bé chảy nước miếng đó là lúc bé đang trưởng thành tuyến nước bọt. Cho nên bé 4 tuổi đang phát triển hệ men nên cho ăn cháo chưa phù hợp, nên có bước chuyển tiến từ bột sang cháo.

6- Thưa bác sỹ, bé nhà em ăn dặm được 6 tháng rồi, em cho bé ăn xen kẽ bữa bột với cháo tự nấu, như vậy có ảnh hưởng gì đến tiêu hóa của bé không ạ??

Ở độ tuổi này thường bé chỉ mới ăn bột chứ chưa ăn cháo. Tuy nhiên, nếu bé ăn ngon miệng, tăng cân và không có bất kì dấu hiệu rối loạn tiêu hóa nào bạn vẫn có thể tiếp tục.

7- Chào bác sĩ, bé nhà em 7 tháng và đang ăn dặm, có người bạn bảo rằng khi nấu bột nên cho thêm dầu ăn vào bột thì sẽ rất cho bé? Vậy có đúng không bác sĩ, nếu đúng thì lợi ích của dầu ăn khi cho thêm vào bột là gì và cần chọn loại dầu nào là tốt nhất cho bé. Cám ơn bác sĩ.?

Việc cho thêm 2 muỗng dầu ăn vào muỗng chén bột là đúng. Khi làm như vậy sẽ giúp cung cấp 4 loại vitamin, A, D, E, K, mà chỉ trong dầu mới có. Ngoài ra, việc bổ sung dầu sẽ giúp cung cấp năng lượng vào các chất béo phát triển trí não

8- Thưa bác sỹ bé nhà em đã được 4 tháng, em không biết độ tuổi này cho bé ăn dặm được chưa ạ. cơ địa bé nhỏ con, khi sinh là 2.5kg thế nên bé cũng không sổ sữa như bé khác. Mẹ chồng em bảo do sữa mẹ không mát nên bé ăn sớm để nhanh tăng cân. Mong nhận được sự tư vấn của bác sỹ?

Có 3 dấu hiệu chứng tỏ bé sẵn sàng ăn dặm là: – Ngồi vững, giữ cỗ thẳng từ chối thức ăn nếu bé không thích. – Phối hợp tay, mắt, miệng linh hoạt, nhuần nhuyễn. (Bé thích, nhìn và có thể lấy ăn được) – Động tác nuốt hiệu quả. Nếu bé có đầy đủ các dấu hiệu này thì bạn có thể cho bé ăn dặm bạn nhé.

9- Chào bác sĩ, bé nhà em được 6 tháng tuổi, em đang cho bé tập ăn dặm. Nhưng mỗi lần đúc thức ăn cho bé thì bé đều ngậm rồi nôn ra, thậm chí quấy khóc không chịu ăn. Em đã thử nhiều lần ở những bữa ăn khác nhưng bé vẫn không chịu ăn. Mong bác sĩ tư vấn giúp em ạ.?

Chào bạn, nếu bạn đã cố thử nhiều lần mà không được thì bạn nên cho bé đi khám để bác sĩ xem vùng họng của bé có vấn đề gì không hoặc bé có bị dị ứng với các loại thức ăn nào hay không bạn nhé.

10- Thưa bác sĩ, bé nhà em hiện đã được 8 tháng 3 tuần mà đến giờ bé vẫn chưa mọc răng. Em muốn hỏi bác sĩ là có phải do thiếu canxi không? Đi khám thì bác sĩ nói rằng bé không thiếu nên không cần bổ sung thêm nhưng người nhà ai cũng bảo thiếu và bảo rằng em nên cho bé uống 400 – 500 UI gì đấy em cũng không rõ. Em nhờ bác sĩ Tuấn tư vấn giúp em ạ??

Những cái răng đầu tiên sẽ mọc từ 6 đến 8 tháng, tuy nhiên vẫn có những bé răng mọc chậm hơn độ tuổi này, thậm chí đến 12 tháng vẫn chưa mọc răng. Điều đó không có nghĩa là bé thiếu canxi hay các dưỡng chất khác. Các bé mọc răng chậm sẽ mọc nhiều cái cùng lúc. Nếu bé không có biểu hiện gì của thiếu canxi hoặc vitamin D, thì không cần bổ sung, bạn nên cho bé tiếp xúc với ánh nắng mỗi ngày 15 phút là được. Chỉ khi nào các bác sĩ xác định bé thiếu canxi hoặc vitamin D thì mới cần bổ sung

11- Chào bác sĩ, bé trai nhà em nay đã được 6 tháng rồi nhưng bé biếng ăn và biếng uống sữa. Bé bỏ bú mẹ khi 3 tháng và uống sữa ngoài nhưng uống rất ít. Đến nay khi cho bé ăn dặm bé cũng ăn rất ít. Hiện tại bé chỉ có 6.2kg. Em lo lắm, mong bác sĩ tư vấn giúp em?

Ở 6 tháng tuổi với cân nặng như vậy thì bé trai nhà bạn đang bị suy dinh dưỡng. Ở độ tuổi này mỗi ngày nên được ăn 2 cữ bột vị ngọt, mỗi lần từ 1/2 – 2/3 chén ăn cơm. Bé cần được bú theo nhu cầu, ít nhất 600ml/ngày. Nếu bạn đã cố gắng thử nhiều lần mà vẫn không đạt được mức đó thì nên cho bé đi khám để được các bác sĩ tư vấn và điều trị cho bé kịp thời bạn nhé.

12- Bé nhà em 8 tháng, nặng 8,5kg rồi nhưng bé vẫn còn thích sữa, chưa muốn ăn dặm. Em muốn hỏi BS làm sao để thu hút bé ăn dặm nhiều hơn để bố sung dưỡng chất cho con??

Với trường hợp của bé nhà bạn đã trễ so với tiêu chuẩn, bạn nên tập cho bé ăn dặm để cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho bé

13- Bác sĩ cho em hỏi, con em 7,5 tháng em nấu bột gạo mặn cho con mà muốn cho sữa mẹ vào có đươc không? Cho sữa mẹ vào nấu cùng hay đợi thức ăn gần chín rồi mới cho vào ạ? Sữa em để tủ lạnh 24h (em vắt khi đi làm để hôm sau cho con nhưng con ăn sữa dc ít lắm toàn nhè ra 150ml mà không hết, tối con ti mẹ).?

Bạn có thể pha sữa mẹ cùng với bột nấu cho bé ăn nhé, bạn nên nấu bột xong và cho sữa mẹ vào. Nếu bạn trữ ngăn mát thì được 24 tiếng, nếu trữ ngăn đá thì bạn có thể giữ được 1 tháng

14- Bé nhà em được 12 tháng hơn không chịu ăn cháo, chỉ thích ăn bột. Em cho bé ăn bột ngày 3-4 lần, ko ăn cháo vậy có đủ chất dinh dưỡng ko? Bác sĩ có thể giới thiệu cho em các loại bột hợp lí và đủ dinh dưỡng cho bé được ko? Em xin cảm ơn! ?

Bé cần phải ăn đặc dần để giúp phát triển răng và hàm, tuyến nước bọt tiết nhiều men tiêu hóa hơn. Bạn nên kiên nhẫn tập cho bé ăn từ từ khởi đầu từ cháo xay nhuyễn rồi sệt dần, mỗi ngày một cữ rồi tăng dần.

15- Em muốn hỏi bé nhà em 9 tháng nặng 8.2kg. Mỗi ngày ăn 3 lần cháo xay, mỗi lần ăn hơn 1/2 chén và uống 500ml sữa và ăn 1/2 hũ sữa chua em bé. Như vậy có cần uống thêm sữa ban đêm nữa ko? Em lo đêm bé đói vì nhiều khi ngủ hay thức giấc.?

Thức giấc ban đêm do nhiều nguyên nhân: đói, ướt tã, nóng, mơ.. Bạn nên kiểm tra cho bé nhé. Nếu bé thức giấc mà bạn đút bình sữa mà bé vẫn bú thì là do đói, còn nếu bé từ chối thì bạn không nên ép.

16- Chào bác sĩ, cho em hỏi bảo quản thức ăn dặm cho bé như thế nào để đảm bảo dinh dưỡng thức ăn cho bé: rau, củ, quả, thịt xay sống rồi để ngăn đá tủ lạnh. Khi ăn thì lấy ra hấp cách thủy. Hay chế biến chín thức ăn rồi xay nhuyễn, sau đó để ngăn đá tủ lạnh. Mình đọc tham khảo trên mạng thì có bài viết thì ghi là: xay thức ăn đã chín rồi để đá. Nhưng có bài thì các mẹ lại nói là: xay sống, rồi để ngăn đá. ?

Bạn có thể xay thức ăn còn sống rồi cất bảo quản trong hộp đóng kín, để tránh nhiễm khuẩn và thức ăn giữ nguyên chất dinh dưỡng bên trong, nên xả đông thức ăn 1 lần, khi nào nấu ăn cho bé bạn có thể lấy ra để chế biến. Nếu tủ đông bạn có thể để được 1 tháng, nếu ngăn đá tủ lạnh thì bạn chỉ nên để 1 tuần trở lại

17- Chào bác sĩ, còn em 10th rồi nhưng bé không chịu ăn cá, dù em đã áp dụng ăn dặm kiểu Nhật là chế biến cá thành nước dashi, nghiền nát nhưng bé vẫn không ăn ạ. Có cách nào giúp con tập ăn cá không bác sĩ ơi.?

Tôi rất hiểu trường hợp của bé, tuy nhiên bạn nên kiên nhẫn khuyến khích bé ăn thêm nhiều lần nữa, và chịu khó thay đổi các loại cá khác nhau (cá đồng, cá biển…) vì cá chứa rất nhiều chất dinh dưỡng mà các loại thực phẩm khác không thay thế được. Theo nghiên cứu của Hoa Kỳ, thì vẫn có trường hợp bé phải thử đến lần thứ 15 mới chịu ăn cá. Chúc bạn thành công

18- Chào bác sĩ, con em 6th, tập ăn BLW ngay từ đầu luôn, bé thì rất vui nhưng mẹ thì rất cực ạ, vì con ăn xong phải dọn dẹp rất nhiều. Chưa kể bé không ăn được bao nhiêu vì chơi là chính nên cả nhà không ai ủng hộ cả cứ đòi pha bột đút thêm hoặc nấu cháo ăn thêm. Giờ em phải theo cách nào được ạ?

Đúng như tên gọi của nó, BLW là Baby Led Weaning, bé sẽ người quyết định bữa ăn số lượng ăn vào là bao nhiêu. Khi bé tự ăn mặc dù thức ăn rơi vãi nhiều nhưng sau này bé sẽ hình thành thói quen ăn uống chủ động, ba mẹ sẽ đỡ cực rất nhiều. Ngoài ra trong giai đoạn này bé vẫn còn bú sữa nên sữa sẽ cung cấp dưỡng chất cho bé đầy đủ nên mẹ yên tâm bé sẽ không bị đói nhé.

19- Bé của em được 6,5 tháng rồi có thể cho bé ăn bột mặn được không và có thể nấu bột chung với thịt, cá, cua và xay chung voi rau củ quả được không ah? Xin cảm ơn.?

Hiện tại không có quy định là bao nhiêu tháng tuổi bé sẽ ăn mặn. Theo nguyên tắc ăn dặm bạn nên cho bé ăn từ bột ngọt tới bột mặn. Tuy nhiên, bạn có thể cho bé thử ăn bột mặn 1 tuần 2 lần và có thể nấu chung với các thực phẩm bạn kể ở trên, nhưng mỗi lần chỉ ăn 1 thứ bạn nhé. Nếu sau khi tập và thấy bé thích thú với việc ăn này thì có thể cho bé tiếp tục ăn bột mặn.

20- Bé nhà mình được 16 tháng rồi, mỗi lần cho bé ăn cháo chung với cả nhà là phải có một ly nước ngọt kế bên bé mới ăn. Cho mình hỏi bé uống nước ngọt nhiều có sao không ? Làm sao để bỏ thói quen đó của bé ??

Việc uống nước ngọt có thể làm cho bé hư men răng, ngoài ra, thói quen ăn uống ngọt lâu ngày dễ bị các bệnh lý như tiểu đường, béo phì. Mỗi ngày bạn chỉ nên cho bé uống nước trái cây từ 100 – 200ml. Tuyệt đối không được uống các loại công nghiệp. Nước trái cây bạn cho bé uống bằng ly, chứ không để vào trong bình rồi ngậm như uống sữa bạn nhé

21- Con nhà mình 5.5 rồi đang tập ăn dặm, mỗi lần ăn mình phải bế bé đi lòng vòng bé mới chịu ăn nếu để bé ngồi ở ghế ăn dặm thì bé sẽ khóc. Bác si giúp mình với.?

Ở tuổi này tập ăn dặm là hợp lý. Thời gian đầu tập ăn dặm khá khó khăn, chúng ta chỉ nên giới thiệu cho bé hơn là bắt bé ăn hết phần ăn mà mình định sẵn. Việc ẵm bé đi lòng vòng hoặc sử dụng điện thoại/ipad thu hút sự chú ý của bé khi ăn sẽ tạo thói quen cho bé, sau này bạn sẽ khó cho bé ăn hơn. Do đó, nếu bé có vẻ không thích ăn thì bạn không nên cho bé ăn nữa. 1 tuần có thể cho bé ăn 3 – 4 lần là được.